کلید طلایی برای انتخاب صندلی مناسب( ارگونومیکی)
گسترش روز افزون فن آوری و علوم جدید در زندگی امروزی گرچه موجب بالا رفتن سرعت کار و افزایش میزان تولید و بهره وری در کلیه سطوح کاری اعم از تولیدی ، خدماتی و صنعتی را به دنبال داشته ، اما پاره ای از عوارض ناخواسته نظیر خستگی ، کم تحرکی ، فشارهای عصبی و ناراحتی های اسکلتی – عضلانی را نیز به دنبال داشته است . بسیاری از کارها ، وسایل و موادی که انسان در محیط کار یا زندگی روزمره با آنها سرو کار دارد مخاطره آمیزند. در بسیاری از کشورها به ویژه کشورهای پیشرفته ، بیماریهای اسکلتی – عضلانی (عمدتاَ دردهای ستون فقرات)از جمله مهم ترین علتهای غیبت از کار محسوب می شود این موارد را میتوان به طراحی نادرست تجهیزات ،دستگاهها و وظایف نسبت داد . .برای پیشگیری از بروز این گونه مسائل و تأمین تندرستی نیروی کار ((ارگونومی))به عنوان رهیافتی کارآمد به انسان یاری می دهد .ارگونومی توانمندیهای انسان را می سنجد و آنگاه دستگاهها ، کار و محیط کار را متناسب با آن سازماندهی و تنظیم می کند .از جمله این وسایل می توان به صندلی اشاره نمود که طراحی نادرست آن عوارض و ناراحتی های مختلفی از جمله کمردرد ، دردهای عضلانی در ناحیه گردن ، کتف ، زانو و.... را می تواند ایجاد نماید
صندلی خوب ومناسب علاوه بر اینکه حمایت های لازم را از بازو ، پشت ، باسن و ساق پا بعمل می آورد از قرار گرفتن بدن در وضعیت های نامطلوب و اعمال نیروی بیش از حد در حین کار نیز جلوگیری می کند.
کلید اول : نشیمنگاه صندلی راحت و متناسب با ترکیب و اندازه بدن باشد .
نشیمنگاه باید حداقل 3 سانتیمتر عریض تر از مفاصل و رانهای دو طرف باشد . نشیمنگاه نباید برای پاهای شما خیلی بلند باشد در صندلی هایی که نشیمنگاه آن بسیار بلند است به علت قرار گرفتن پاها در وضعیت نامناسب ، کاربران ناگزیر می شوند در لبه جلوی صندلی بنشینند که به علت وضعیت غیرطبیعی ستون فقرات در درازمدت منجر به خستگی ، کاهش گردش خون ، آماس ، بی حسی ، کرختی و درد می گردد .شکل طبیعی ستون فقرات شبیه S کشیده است.
توصیه می شود از صندلی هایی که لبه جلویی نشیمنگاه آن گرد شده (به اصطلاح حالت آبشاری دارد ) استفاده گردد .
کلید دوم : ارتفاع نشیمنگاه صندلی باید قابل تنظیم باشد .
ترجیحا صندلی باید به صورت خودکار قابل تنظیم باشد بطوریکه کاربر بتواند ارتفاع نشیمنگاه را در حالتی که روی آن نشسته است ، تنظیم کند .ارتفاع نشیمنگاه را باید طوری تنظیم کرد که زانوها همتراز یا کمی پایین تر باشد و پاها بطور ثابت روی زمین باشد طوریکه نیازی به استفاده از زیرپایی نباشد .
کلید سوم : صندلی باید تکیه گاه (پشتی مناسب) برای حمایت کمر داشته باشد .
بیشتر صندلی ها بالشتک حمایت کمر دارند که برای هم اندازه بودن بهتر با سایز کاربر به بالا ، پایین ، جلو و عقب قابل تنظیم می باشد. اندازه تکیه گاه باید در حدی باشد که حمایت های لازم را از پشت کاربر به ویژه در ناحیه کمری به عمل آورد و ممانعتی را برای تحرک بازوها ایجاد نکند 0 بطور کلی ارتفاع تکیه گاه را حدود 38 تا 50 سانتیمتر و عرض آن را حدود 33 سانتیمتر توصیه می کنند .
کلید چهارم : در هنگام تکیه به پشتی صندلی ، فضای کافی برای قرارگیری مفاصل ران وجود داشته باشد .
فضای کم مفاصل ران می تواند کاربر را مجبور به نشستن جلوی نشیمنگاه کرده بطوریکه رانهای او به قدر کافی حمایت نشود .
کلید پنجم : بعد از 1 الی 2 ساعت نشستن مستمر روی نشیمنگاه صندلی ، هنوز احساس راحتی داشته باشید .
اگر نشیمنگاه از فوم با دانسیته کم ساخته شده باشد بالشتک نشیمنگاه دائما از شکل طبیعی خارج شده و مناسب بنظر نمی رسد .عدم کفایت و طرح نامناسب بالشتک می تواند باعث ناراحتی ، عدم تعادل ، خستگی پشت و مفاصل ران شود .
کلید ششم : پشتی صندلی در حین تکیه کردن و در وضعیت های مختلف پشت کاربر را حمایت کند
حرکت دادن پشت در حالت نشسته به حفظ سلامت ستون فقرات کمک می کند .صندلی مناسب امکان تکیه کردن به پشتی را به آسانی فراهم کرده و در وضعیت های مختلف تکیه دادن حمایت پشتی کاربر را بخوبی فراهم می کند ضمن اینکه از نظر اندازه پشتی ، کل پشت را حمایت کند (تا جایی که پشت کاربر هست امتداد داشته باشد)
کلید هفتم : صندلی 5 پایه ستونی داشته باشد .
صندلی هایی که دارای 4 پایه یا کمتر است ضمن اینکه حمایت لازم از کاربر صورت نمی گیرد ، احتمال واژگون شدن آن نیز زیاد است . اگر سهولت حرکت برای انجام بهتر کار مهم باشد بهتر است صندلی دارای 5 پایه با کفشکهایی بوده که آزادانه روی هر نوع کفپوش حرکت کنند . ضمنا می توان یک صندلی که به آسانی حول محور گردانده شود (چرخان) انتخاب کرد.
کلید هشتم : تکیه گاه بازو ( دسته صندلی )
دسته های صندلی ضمن داشتن قابلیت تنظیم نباید هیچگونه ممانعتی در نزدیک شدن کاربر به میزکار به وجود آورد علاوه بر آن افراد باید قادر باشند ضمن آزاد بودن شانه ها به راحتی ساعدهای خود را بر روی این تکیه گاه قرار دهند .
کلید نهم : زیر پایی
ارتفاع صندلی زمانی مناسب است که زیر کفش کاربر کاملا روی کف اتاق قرار گیرد و پشت زانو دقیقا ارتفاعی برابر با ارتفاع نشیمنگاه صندلی داشته باشد . در شرایطی که نتوان ارتفاع صندلی را کاهش داد بهتر است در حین کار و برای حمایت از پاها از یک زیرپایی استفاده نمود .زیر پایی روی کف قرار گرفته و کاملا ثابت باشد تا پاهای کاربر در جلوی بدن او و در یک حالت قرار گیرد .
کلید دهم : پوشش صندلی
صندلی ها می توانند با انواع مواد پوششی مبل پوشانده شوند .پوشش وینیل و شبه وینیل برای پاک کردن مناسب بوده و دارای مقاومت بیشتری می باشد اما منفذ ندارد و اگر صندلی شروع به گرم شدن کند زیر پاها مقدار زیادی رطوبت جمع خواهد شد . پوشش های پارچه ای مبل رایج ترین پوشش است .
تهیه کننده : مریم عفراوی – کارشناس بهداشت حرفه ای مرکز بهداشت استان
منابع :
کتاب خطرات و عوارض کاربا کامپیوتر ، بیژن زیوداری
Saveh.blogfa.com
www.chineh.com/content/detail
