حوادث
سالمندان به علت تغییرات جسمی و حرکتی ناشی از کهولت از جمله کاهش دید، کاهش شنوایی،
ضعف تعادل، کندی حرکتی، بیماری های ناتوان کننده مانند آرتریت، ران و زانو، ضعف عضلانی، مصرف
داروها، سرگیجه و عدم تمرکز و نامناسب بودن شرایط محیطی بیشتر در معرض حوادث خانگی و خیابانی
هستند.
مشکلات ادراری
* با افزایش سن دفع ادرار دچار تغییراتی می شود. مثلاً :
• تحمل نگه داشتن ادرار کم می شود .
• کارکردن کلیه ها در طول شب هم ادامه می یابد .
• عضلات شکم و لگن ضعیف می شود.
• مثانه کاملاً خالی نمی شود .
این تغییرات موجب می شود که :
مشکلات بینایی
پیرچشمی: یکی از مشکلات چشمی دوران سالمندی پیر چشمی است که اجسام نزدیک خوب دیده نمی شوند .این مشکل به راحتی با مراجعه به پزشک و تهیه عینک مناسب برطرف می شود .
آب مروارید: مشکل دیگری که با افزایش سن ایجاد می شود. در این بیماری عدسی چشم، کم کم کور می شود و نمی توان به راحتی دید. این بیماری با یک عمل جراحی کوچک و استفاده از عینک مناسب بر طرف می شود.
عفونت چشم: چشم در مقابل آلودگی بسیار حساس است و یک تماس جزیی به عنوان مثال مالیدن چشم با دست آلوده می تواند موجب عفونت چشم شود. این عفونت با قرمزی، خارش، سوزش، آبریزش و جمع شدن ترشحات چرکی در گوشه چشم همراه است. اگر آن را درمان نکنیم مشکل نابینایی پیدا خواهد شد. عفونت چشم با رعایت بهداشت و درمان دارویی با تجویز پزشک بهبود می یابد.
پوکی استخوان « استئوپروزیس»
یک اختلال اسکلتی است که ویژگی بارز آن کاهش استحکام استخوان بوده و فرد را در معرض خطر شکستگی قرار میدهد. ماده اصلی که سختی و شکل استخوان را به وجود می آورد کلسیم است. ذخیره شدن کلسیم در استخوان قبل از تولد آغاز می شود و تا سن 30 سالگی ادامه می یابد. در 30 سالگی استخوان های یک فرد سالم به بیشترین سختی خود می رسد. در پوکی استخوان به دلیل تغییرات استخوانی ابتدا بر کم تراکم و متخلخل و سپس مستعد شکستگی می شود. بیشترین کاهش توده استخوانی در مهره های ستون فقرات ، استخوان های ران و لگن و استخوان ساعد ایجاد می شود، ازجمله عوامل موثر بر کاهش توده استخوانی سن بالای 50 سالگی است که سبب افزایش برداشت کلسیم از استخوان و در نتیجه کاهش توده استخوانی می شود. البته در تمام سنین توده استخوانی کمتر نسبت به مردان دارند به ویژه بروز پوکی استخوان در زنان پس از یائسگی و در اثر کمبود هورمون استروژن شایعتر است.
سوء رفتار با سالمندان
سوء رفتارعبارت است از انجام هر عملی که منجر به صدمه زدن به سالمند و ایجاد مشکلات بهداشتی
گردد و یا اینکه آسایش و سلامت روحی سالمند را تهدید نماید . بنابراین به هر نوع سهل انگاری ، بهره
برداری ، پرخاشگری ، عمل خارج از نزاکت ، بی احترامی یا هر عملی که منجر به جراحت یا هر صدمه ای
گردد سوء رفتار اطلاق می شود . سوء رفتار ممکن است عمدی یا غیر عمدی باشد . سوء رفتار عمدی
شامل تحمیل آگاهانه و تعمدی صدمه یا جراحت ، یا سوء رفتار کلامی باشد . سوء رفتار عمدی زمانی رخ
می دهد که عملی سهوی انجام گیرد که منجر به آسیب شخص سالمند گردد .
سالمندان و مسائل زناشویی
گروهی فکر می کنند که رابطه زناشویی فقط خاص جوانان است . در صورتی که این طور نیست و در دوره سالمندی نیز می توان روابط زناشویی مناسبی داشت . هر چند که با افزایش سن این روابط به تدریج کم می شود .
سالمندان غالبا زندگی جنسی را راهی برای بیان محبت ، عاطفه و صمیمیت بین زن و شوهر می دانند . علاوه برآن برای سالمندان فعالیت جنسی وسیله ای برای اثبات فعال بودن ، داشتن احساس پر قدرت بودن ، ایجاد اعتماد به نفس و جلوگیری از اضطراب است .
با افزایش سن بطور طبیعی تغییراتی در بدن زن و مرد بوجود می آید که موجب کاهش تدریجی روابط زناشویی می شود این تغییرات ، طبیعی است ، اما اگر در حدی بود که باعث نارضایتی زن یا مرد گردید و یا اگر بطور ناگهانی ایجاد شد ، لازم است به پزشک مراجعه شود .
برخی از تغییراتی که می تواند در روابط زناشویی اشکال ایجاد کند عبارتند از : افتادگی مثانه و رحم ، کاهش ترشحات زنانه که موجب خشکی مجرای زنانگی (مهبل) می شود .
یک سالمند نیز همچون سایر افراد به علت ناراحتی ، ترس، خستگی ، اندوه یا سایر فاکتورها مثل داشتن میل جنسی کم ، ناتوانی جنسی ممکن است دچار اختلال عملکرد جنسی شود . زندگی جنسی سالمند می تواند بعلت مشکلات خاص این سن از قبیل بیماریهای جسمی ، روانی یا مرگ همسر مختل شود . این مشکلات بیشتر از طریق متخصصین مربوطه قابل حل می باشد .
همچنین برخی بیماریها مثل دیابت ، بیماریهای قلبی و عروقی ، مصرف برخی داروها ، مصرف سیگار و الکل می توانند در روابط زناشویی مشکل ایجاد کند .
بنابراین هر چند روابط زناشویی ، یک مسئله بسیار شخصی و خصوصی است اما اگر در این مورد مشکلی وجود داشته باشد باید با یک پزشک این مسئله را در میان گذاشت .
صبیحه ضاغم فیروزه شمس
کارشناس مسئول برنامه سالمندان و میانسالان کارشناس برنامه سالمندان و میانسالان
سالمندی و سلامت