کفش مناسب دانش آموزان چگونه کفشی است ؟
پا تکیه گاه بدن است که تمام نیروی وزن را به زمین منتقل می کند و با برخورد به زمین این نیرو به صورت عکس العمل از طریق پا به زانو ، ستون فقرات و مفاصل منتقل می شود به همین دلیل مراقبت های بهداشتی از پا و کنترل نیروهایی که از بدن و زمین به آنها وارد میشود حائز اهمیت است .
مساله ای که متاسفانه در انتخاب آن اولویتهایی نظیر سلامت ،راحتی ، کیفیت و انعطاف فدای شکل ظاهر و رنگ آمیزی شده است . این در حالی است که تهیه کفش نامناسب علاوه بر آنکه عوارض مختلفی برجسم و روح کودک برجای می گذارد ، می تواند در پیشرفت تحصیلی و یادگیری او آثار منفی به همراه داشته باشد.
کفش مناسب دانش آموزان باید چه شرایطی داشته باشد :
رویه کفش
رویه کفش باید چرمی و دارای انعطاف پذیری متوسط باشد رویه نباید خیلی خشک یا خیلی نرم باشد و باید دارای بند باشد تا هنگامی که براثر پوشش مکرر و گرمای پا تغییر شکل می دهد با تنظیم بندها ی آن بتوان استحکام دیواره های کفش را تنظیم کرد.
پنجه کفش
پنجه کفش باید پهن باشد به گونه ای که انگشتان دچار فشردگی نشوند زیرا انحرافات انگشتان از کودکی و نوجوانی با پوشیدن کفش های بسیار تنگ به وجود می آید که منجر به تغییر قوس کف پا می شود .
پاشنه پا
پاشنه پا محل شایعی برای تغییر شکل در اندام تحتانی است . دو لایه بودن و قوام دار بودن پاشنه کفش دو خصوصیت یک کفش بهداشتی می باشد که از انحراف پاشنه در جهت داخل و خارج جلوگیری می کند . کفش مناسب باید در قسمت پاشنه2، سانتی متر و در قسمت پنجه، 5/1 سانتی متر ارتفاع داشته باشد .
کف کفش
کف کفش باید ضمن انعطاف پذیری دارای استحکام باشد تا از ضربات جلوگیری و به عنوان ضربه گیر عمل کند . زیرا کفشهای دارای کف خشک ضربه را مستقیما" به مفاصل و ستون فقرات وارد می کند .
چگونه پای دانش آموز را درست اندازه گیری کنیم ؟
برای اندازه گیری دقیق و صحیح اندازه پای کودک پیش از خرید کفش مدرسه یک توصیه ساده را در نظر داشته باشید :
از کودک بخواهید که روی یک صفحه کاغذی بزرگ بایستد . بزرگترین اندازه پا را علامت بزنید . این اندازه ، فاصله میان نوک بلند ترین انگشت تا پاشنه پا است . این فاصله را بر حسب سانتی متر اندازه بگیرید . اندازه گیری پای کودک هر (1-3 ماه ) تکرار شود . اگر دانش آموز معمولا " جوراب حوله ای یا پشمی به پا می کند ، در هنگام خرید کفش برای کودکتان به اندازه به دست آمده نیم الی یک سانتی متر اضافه کنید . اندازه گیری پای دانش آموز را به تناوب تکرار کنید .
والدین باید درموقع خرید کفش به چه نکاتی توجه کنند:
* هرگز برای خرید کفش مدرسه بدون حضور کودکتان اقدام نکنید.
*حتما در هنگام خرید کفش، کودکتان باید هر دو لنگه کفش را امتحان کند.
* روزی را برای خرید کفش مدرسه کودکتان انتخاب کنید که صبر وفرصت کافی دارید.
* سکوت کودکان را در هنگام به پا کردن کفش به معنای مناسب بودن آن فرض نکنید.
* از کودک بخواهید با کفش چند قدمی راه برود.
* به نحوه راه رفتن او دقت کنید.
* بهتر است در حالت ایستاده کودکتان ، بین انگشت بزرگ پای او ونوک کفش به اندازه ضخامت انگشت شصت دستتان فاصله باشد .
* خرید کفش های بسیار بزگتر و نیزخرید کفش تنگ هر دو به یک اندازه به سلامت پاهای کودک آسیب میزنند.
* اندازه شدن کفش را به پای کودک به ماه های آینده واگذار نکیند.
* با توجه به تغییر و افزایش سایز پای دانش آموزان بر حسب ضرورت کفش جدیدی تهیه کنید.
* منتظر جدا شدن کف کفش یا پاره شدن آن نباشید.
* قبل از خرید کفش مدرسه ، به کف آن هم توجه کنید .اگر کف کفش صاف باشد ، دانش آموز در حین بازی وورزش در معرض خطر لیز خوردن خواهد بود. این خطر در روزهای بارانی شدیدتر است.
*اگر دانش اموزان دختر به کفش های پاشنه دار علاقه مندند، حداکثر پاشنه دو و نیم سانتی متری را به شما پیشنهاد میکنیم .
* کفش های با کفی و پاشنه بسیار نازک هم مورد تایید نیستند.
*بهتر است برای ساعتهای ورزش دانش آموزان کفش ورزشی جداگانه ای تهیه شود.
* خرید کفش باید در ساعات پایانی روز انجام شود تا در صورت وجود ورم ، سایز کفش مناسب باشد
عوارض کفش نامناسب
- ابتلا به بیماریهای از قبیل : میخچه ، حساسیتهای پوستی
- دردهای مفصلی و اسکلتی مانند درد پاشنه و زانو ،خستگی ، داغی و سوزش پا
- شیوع انواع ناهنجاریها مثل انگشتان چکشی ،انگشت شست کج ، ناخن فرو رفته ، تاول ، کف پای صاف ، کف پای گود ، پای پهن و احساس کمر درد
- عدم تعادل در راه رفتن و زمین خوردن
منابع :
- دکتر نادر معروفی (عضو هیت علمی انجمن فیزیو تراپی دانشگاه علوم پزشکی ایران )
- دکتر فتانه اکبری (متخصص طب فیزیکی و توانبخشی دانش گاه ایران
- سایت تبیان
- پمفلتهای منتشره وزارت بهداشت
واحد سلامت جوانان ، نوجوانان و مدارس
مرکز بهداشت استان