از بیست سال گذشته نهضت جهانی (Word Allance for  Brest feeding Acttion) WABA شروع شد که اولین بسیج بزرگداشت هفته جهانی شیر مادر با شعار ”نهضت بیمارستانهای دوستدار کودک ”برگزار کرد.و در طول 20 سال اقدامات زیادی انجام شد.

بدنبال شروع نهضت جهانی برای بازگشت به شیر مادر وعدم استفاده از شیر خشک برای کودکان در 2 سال اول زندگی ،در کشورهای توسعه یافته وپیشرفته به سرعت مادران به شیردادن از پستان روی آورده اند مثلاً در طی ده سال تعداد مادرانی که شخصاً کودک خود را از پستان شیر می دهند در سه کشور سوئد ، نروژ وفنلاند از کمتر از 30 درصد به بیش از 90 درصد افزایش یافته است . در آمریکا ، استرالیا ، انگلستان ، فرانسه وژاپن و... نیز کم وبیش چنین وضعیتی وجود دارد به عبارت دیگر دنیای پیشرفته با سرعت در حال جبران اشتباهات گذشته وظلم بدفرجامی نا آگاهی ها نسبت به کودکان است

بررسی انجام شده از 43 کشور جهان افزایش قابل توجهی در تغذیه انحصاری با شیر مادر از 39% به 46% از سال 1989 تا 1999 را نشان میدهد و میانگین جهانی تغذیه انحصاری در کودکان زیر 6 ماه در سال 20007، 38% اعلام شده است.

آخرین آماری که در ایران از تغذیه انحصاری با شیر مادر وجود دارد آمار 79 که در شهر 1/47% و در روستا 3/48% بوده که متأسفانه در سال 84 این آمار در شهر و روستا به ترتیب 1/27% و 1/29% سقوط کرده است. و در استان خوزستان بر اساس آخرین مطالعه IMES در سال 84 این شاخص 25% بوده که نسبت به میانگین کشوری 27% بوده   نیز پایینتر است.

به هر حال شیوع تغذیه انحصاری باشیر مادر و سایر روش های مطلوب تغذیه شیرخواران هنوز در بسیاری از کشور ها پایین است . در کشورها و مناطق که ترویج با شیر مادر و برنامه های حمایتی به اجرا در آمده است.

میزان تغذیه انحصاری و سایر روش های مطلوب تغذیه با شیر مادر ارتقاء یافته است. معهذا باورهای نادرست فرهنگی در بسیاری از جوامع و مناطق در نحوه مطلوب تغذیه با شیر مادر از جمله دادن آغوز و تغذیه انحصاری با شیر مادر تداخل می کند:

برنامه های ارتقاء و حمایت از تغذیه با شیر مادر مبتنی بر جامعه می تواند روش های تغذیه با شیر مادر را ارتقاء داده و تأثیر چنین مداخلاتی منجر به کاهش ابتلا و مرگ و میر  کودکان می شود.

برای تحقق تغییر پایدار رفتاری در جامعه که منجر به بهبود قابل توجه دربقا و تکامل کودکان می گردد، توجه مداوم و مستمر به حفظ ،حمایت و ترویج تغذیه با شیر مادر با مشارکت ارگانهای ذیربط جامعه و همگامی تمامی نیروهای موثر از جمله رهبران مذهبی و با بسیج عمومی در کنار برنامه ها و حمایت های سیستم بهداشتی ضروری است.

مشارکت رهبران جامعه ، شبکه حمایت اجتماعی و بخش بهداشت و سایر اعضا جامعه در ترویج و حمایت از تغذیه با شیر مادر مکانیزمی برای تغییر آگاهی های فرهنگی ، هنجارها و تجربیات و خنثی کردن تبلیغات سوء فراهم می کنند.

تبلیغ و ترویج با شیر مصنوعی که توسط شرکت های بزرگ بین المللی تولید کننده شیر مصنوعی با زیرکی و انواع تاکتیک های خاص صورت می گیرد. از بزرگترین تهدیدهای  برنامه ترویج تغذیه با شیر مادر است.

خوشبختانه در کشور ما پشتوانه مذهبی و تکیه بر تعالیم و توصیه های قرآن کریم و گنجینه گرانقدر روایات ،بهترین پشتوانه را برای ترویج تغذیه کودکان با شیر مادر در اختیار دارد .در جامعه اسلامی شیردادن مادر به عنوان یک ارزش مورد تکریم و بزرگداشت می باشد.

لذا اینک که یک نهضت جهانی برای بازگشت به شیر مادر آغاز شده است امت سرافراز اسلامی با این افتخار که آموخته هارا چهارده قرن پیشتر از این نهضت فرا گرفته است با احیا ارزشهای اسلامی از جمله در مسئله مهم تغذیه با شیر مادر زمینه ساز سلامت نسل فردا شود.،

مولف :دکتر سیما اورنگ  - کارشناس کودکان معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز

منابع : - مجموعه آموزشی ترویج تغذیه با شیر مادر: معاونت سلامت وزارت بهداشت ،درمان و آموزش پزشکی

-         کتاب تغذیه با کودکان با شیر مادر :نوشته دکتر محمد مهدی اصفهانی