8-15 بهمن هفته سرطان -آنچه باید در مورد سرطان پستان بدانیم :
آیا تشخیص زودرس سرطان پستان اهمیت دارد ؟
بله . هرچه سرطان پستان زودتر تشخیص داده شود درمان آن موفقیت آمیزتر خواهد بود .اگر تومور زمانی که کوچک است و در پستان مستقر می باشد شناسایی و خارج شود طول عمر 5 ساله بیمار 98% خواهد بود . اما زمانیکه تومور بزرگ شود و در پستان یا نقاط دیگر بدن منتشر شود طول عمر 5 ساله بیمار کاهش قابل توجهی خواهد یافت .
آیا اگر سرطان پستان در میان افراد فامیل شما وجود داشته باشد ، شما نیز به آن مبتلا خواهید شد ؟
سابقه سرطان پستان در افراد فامیل ، سبب افزایش خطر ابتلا شما به این نوع سرطان خواهد شد اما خطر آن حتمی نیست . تحقیقات نشان می دهد 9-4% کل سرطانهای پستان در اثر عوامل ژنتیکی و ارثی است .
عوامل خطرساز برای ابتلا به سرطان پستان کدامند ؟
هر زنی می تواند به سرطان پستان مبتلا شود اما این عوامل، خطر ابتلا به آن را افزایش می دهد :
1 - سن 50 ( پنجاه ) سالگی یا بیشتر
2 - سابقه ابتلا افراد فامیل به سرطان پستان
3 - آغاز قاعدگی در سنین کم ( قبل از 12 سالگی )
4 - آغاز دوره یائسگی در سنین بالا ( بعد از 55 سالگی )
5 - اولین بارداری در سن 30 سالگی یا بیشتر باشد .
6 - شخص هرگز باردار نشود .
این خطرات قابل کنترل نیستند اما تغییر شیوه زندگی می تواند خطر ابتلا به سرطان پستان را کاهش دهد .
تغذیه و شیوه زندگی عوامل خطر مهمی هستند که شما قادر به کنترل آن هستید :
اگر چه برخی از عوامل خطرساز سرطان پستان قابل کنترل نیستند اما می توانید روزانه کارهایی را انجام دهید که سبب کاهش خطر آن شود .
فعالیت بدنی
هر نوع فعالیت بدنی از قبیل راه رفتن ، شنا کردن ، باغبانی ، نظافت خانه احتمالاً مانع از ابتلا به سرطان پستان پس از یائسگی می شود . روزانه حداقل 30 دقیقه فعالیت بدنی داشته باشید و بتدریج که آمادگی جسمانی شما افزایش یافت آنرا به 60 دقیقه در روز برسانید .
چربی بدن
نشان داده شده که چاقی یک عامل ابتلا به سرطان پستان پس از سنین یائسگی است . بعلاوه افزایش وزن در دوره بزرگسالی سبب افزایش خطر بیماری در زنان پس از دوره یائسگی می شود . وزن خود را در بزرگسالی از طریق رژیم غذایی سالم و فعالیت بدنی در حد طبیعی حفظ نمایید .
نوشیدن الکل
مصرف نوشابه های الکلی یکی از دلایل ابتلا به سرطان پستان است .
شیردهی
شیردادن شخص را در برابر سرطان پستان محافظت می نماید .
تشخیص زودرس سرطان پستان باعث افزایش بقا می شود :
1- معاینه پستان به وسیله شخص : زنان اغلب خودشان متوجه سرطان پستان می شوند بنابراین ماهانه این معاینه را انجام دهید . برای آموختن این معاینه از یک کارمند بهداشت کمک بگیرید .
- اگر سن شما 20 سال یا بیشتر است در هفته پس از قاعدگی این معاینه را انجام دهید .
- اگر در سنین یائسگی هستید هر ماه در یک روز معین معاینه را انجام دهید .
اگر متوجه هر نوع تغییر غیر معمول در پستان شدید ، بلافاصله با پزشک مشورت نمایید .
2 - معاینه پستان بوسیله پزشک یا پرسنل بهداشتی : در سنین 20 تا 39 سالگی هر 3 سال بوسیله افراد مجرب مورد معاینه قرار بگیرید . با شروع 40 سالگی این معاینه را سالانه یکبار انجام دهید .
3 - ماموگرافی : علیرغم اختلاف نظرهای موجود در مورد ماموگرافی این شیوه یکی از مؤثرترین ابزار برای تشخیص زودرس سرطان پستان است . ماموگرافی می تواند مدتها قبل از اینکه در معاینه توده ای لمس شود ، تومور را شناسایی کند . اما حتی در صورتیکه ماموگرافی سرطان را نشان نداد باید معاینه شخصی پستان ماهی یکبار ادامه یابد . با شروع 40 سالگی یک ماموگرافی انجام دهید و هر 2-1 سال آنرا تکرار کنید مگر اینکه پزشک شما توصیه دیگری داشته باشد .
در مورد علائم احتمالی سرطان آگاه باشید :
1 - وجود توده یا افزایش ضخامت پستان
2 - وجود درد در پستان
3 - فرورفتگی یا چین خوردگی پوست پستان
4 - تغییرات شکل سینه
5 - تورم ، قرمزی و گرما در ناحیه پستان
6 - وجود ترشح از نوک سینه
7 - فرو رفتن نوک سینه
8 - پوسته ریزی پوست سینه یا اطراف نوک سینه
سؤالات شایع در مورد سرطان پستان :
- آیا مقدار چربی موجود در رژیم غذایی اهمیت دارد ؟
مطالعات اخیر نشانه وجود ارتباط میان چربی غذا و افزایش خطر بروز سرطان پستان در سنین بعد از یائسگی است. با اینحال عمدتاً چربی را به عنوان یک عامل خطرساز این سرطان ذکر نمی نمایند. برای بهبودی وضعیت سلامت توصیه می شود که غذا بنحوی مصرف شود که عمدتاً شامل سبزیجات ، میوه ها ، غلات کامل و حبوبات باشد و چربیهای حیوانی حذف شود . و به عنوان چربیهای سالم از مقادیر متوسط روغن زیتون ، گردو ، فندق و روغن ماهی استفاده شود .
- آیا سویا سبب محافظت در برابر سرطان پستان می شود یا اینکه مضر است ؟
شواهد محکمی دال بر اینکه سویا ممکن است سبب محافظت در برابر سرطان پستان شود وجود ندارد ، با اینحال به سویا و فرآورده های آن بعنوان یک افزودنی سالم به غذا توجه کنید. سویا یک منبع گیاهی پروتئینی و سایر مواد مغذی را فراهم می سازد . یک استثنا در این مورد شامل آندسته از زنان است که داروی ضد استروژن مانند تاموکسیفن یا مهارکننده های آروماتاز مصرف می کنند . این دسته از زنان باید مصرف سویا را قطع یا محدود کنند .
مهندس سیروس موگهی -کارشناس مسئول بیماریهای غیر واگیر