بیماری سل
در حدود یک سوم جمعیت جهان (۲ میلیارد نفر) آلوده به میکروب سل( مایکوباکتریوم توبرکلوزیس) هستند و سالانه ۱۰ میلیون مورد جدید سل بروز میکند. در حال حاضر بیش از ۲۰ میلیون نفر به بیماری سل مبتلا هستند. مایکوباکتریوم توبرکلوزیس بیش از هر عامل عفونی منفردی منجر به مرگ میگردد بخصوص در بین زنان در سنین باروری است.
هیچ بیماری دیگری همانند سل به اقتصاد جامعه لطمه نمیزند چرا که ۷۵% این بیماران در کشورهای در حال توسعه و در گروههای سنی فعال از نظر اقتصادی هستند، یعنی سنین ۵۰-۱۵ سالگی. پس تشخیص بموقع بیماران باعث پیشگیری از موارد جدید میشود.
انواع سل
سل ریوی و سل خارج ریوی شایعترین علایم سل ریوی عبارتند از: سرفه بیش از دو هفته با یا بدون خلط، تب خفیف، بیاشتهایی، عرق شبانه، کاهش وزن، خستگی زودرس و ضعف عمومی. سل خارج ریوی میتواند در تمام اعضاء بدن دیده شود که بر اساس محل ابتلا علایم خاص خود را دارد.
دلایل اصلی افزایش وسعت جهانی سل
* فقر در جمعیتهای مختلف نه فقط در کشورهای در حال رشد بلکه حتی در گروههای خاصی از کشورهای پیشرفته * تغییرات جمعیتی، مانند افزایش جمعیت جهان، تغییرات هرم سنی جمعیت به ویژه مهاجرتها و جابجاییهای وسیع جمعیت در جهان. * پوشش بهداشتی نامناسب و ناکافی به خصوص در کشورهای فقیر و گروههای آسیبپذیر در همه کشور ها. * کنترل ناموفق یا فقدان برنامه کنترل سل که موجب عدم موفقیت در بیماریابی، پیگیری و کاهش میزان بهبودی میشود. * همزمانی سل و اپیدمی ایدز در برخی کشورها، به خصوص کشورهای آسیایی و آفریقایی. * به همین دلایل سازمان بهداشت جهانی در سال ۱۹۹۱ سل را یک فوریت جهانی اعلام نموده است. زیرا با پیدایش و انتشار باسیلهای مقاوم به چند دارو، مجدداً خطر تبدیل بیماری سل به یک مرض غیرقابل علاج مطرح است.
در استان خوزستان نیز به موازات سایر در هر شهرستان یک واحد مبارزه با بیماریها در شبکه بهداشت و درمان وجود دارد که نمونههای خلط افراد مشکوک را آزمایش میکند. ولی کلیه مراکز بهداشتی و درمانی و خانههای بهداشت به افرادی که بیش از دو هفته سرفه میکنند قوطی جهت تهیه نمونه داده میشود و از طریق مرکز و خانه بهداشت به آزمایشگاه ارسال شده و جواب آن پس از چند روز به بیمار برگردانده میشود.
در ۲۴ مارس ۱۸۸۲ برابر با ۴ فروردین ماه سال۱۲۶۱ شمسی دکتر رابرت کخ برای اولین بار کشف خود را در مورد باسیل سل در کنفرانسی در برلین مطرح کرد که این روز به همین دلیل روز جهانی سل نامگذاری شده است.