روز جهانی قلب - 28 سپتامبر
شعار روز جهانی قلب : چقدر در معرض خطر بیماریهای قلبی و عروقی هستید؟
know your risk
شعار امسال روز جهانی قلب در ارتباط این موضوع است که عوامل خطری را که باعث بیماریهای قلبی و عروقی می شود را بهتر بشناسیم . بیماریهای قلبی و عروقی بزرگترین عامل مرگ ومیر در جهان می باشد . امروزه در جهان 17.5 میلیون نفر در سال به علت بیماریهای قلبی و عروقی از بین می روند. مهمترین عوامل ایجاد کننده بیماریهای قلبی و عروقی شامل فشارخون بالا ، سطح کلسترول و قند خون بالا ، مصرف دخانیات ، مصرف کم میوه و سبزی ، وزن بالا ، کم تحرکی و چاقی است.
- فشار خون بالا :
فشار خون عبارت است از فشاری که توسط برخورد خون به جدار سرخرگها ایجاد می شود. فشار خون بالا سبب می شود که فشاری بیشتری بر قلب وارد آمده و نیاز به خون را افزایش دهد و تصلب شرایین را هم تسریع می کند و سبب آسیب اندامهای گوناگون بدن می گردد. لازم به ذکر است که سطح فشار خون نرمال 120 بر 80 میلیمتر جیوه است.
سطح کلسترول و قند خون بالا :
کلسترول که نوعی چربی است در پیدایش وگسترش تصلب شرایین نقش مهمی دارد زیرا می تواند در دیواره رگها رسوب کند و همراه با عوامل دیگری به تنگی و بسته شدن سرخرگها بینجامد . کلسترول دو نوع مهم دارد : یکی . . LDLوHDL
LDL
: کلسترول بد است که اگر مقدار آن از حد مشخصی بالاتر رود به تدریج باعث رسوب ذرات چربی در جدار دیواره رگها ی بدن می شود و در نهایت رگها را کاملا مسدود می نماید و در این حالت احتمال سکته های مغزی و قلبی را افزایش می دهد.
HDL
: کلسترول خوب است و خطر بیماریهای قلبی را کاهش می دهد. کنترل دقیق قند خون ، هم به طور مستقیم و هم به طور غیر مستقیم ، نقش مهمی در پیشگیری از بیماریهای قلبی عروقی می تواند داشته باشد.
مصرف دخانیات
استعمال دخانیان سبب افزایش ضربان قلب و درنتیجه کار قلب می شود و فشار خون را هم بالا می برد .همچنین سیگار بر اثر عوامل انعقادی و نیز غلیظ کردن خون احتمال تشکیل لخته و بسته شدن سرخرگها را افزایش می دهد . علاوه بر این ، سیگار با اثر بر رگهای کوچک ، خنرسانی به بخش های انتهایی اندامها ( به ویژه پاها )را مختل می کند.
کم تحرکی
پژوهش های پزشکی نشان داده اند که داشتن یک زندگی کم تحرک ( از نظر بدنی ) صرف نظر از عوامل خطر دیگر ، احتمال چاقی و بیماری های قلبی را افزایش می دهد. کم تحرکی در افزایش وزن به مراتب مهم تر از پرخوری است .
چاقی
اضافه وزن و چاقی ، بر روی میزان فشار خون و کلسترول اثر می گذارد و زمینه ابتلا به دیابت را فراهم می کند . فشار خون بالا در افراد چاق دو برابر بیشتر از افراد غیر چاق دیده می شود.
توصیه ها :
- کاهش مصرف گوشتهای چرب مانند گوشت قرمز و امعاء و احشاءو غذاهای سرخ کرده
کاهش مصرف سوسیس ، کالباس و همبرگر .
جایگزین کردن غذاهای کم چرب به جای غذاهای پر چرب مانند شیر ماست و پنیر کم چرب .
مصرف مرتب سبزیها و میوه ها و غلات
مصرف ماهی به علت داشتن نوعی چربی مفید سبب کاهش خطر ابتلا به بیماریهای قلبی می شود. خوردن ماهی 2 تا 3 بار در هفته توصیه می شود. لازم به ذکر است در مواردی که ماهی به مقدار زیاد روغن و نمک طبخ می شود ( مانند تن ماهی و ماهی سرخ شده ) اثر مفید ماهی کاهش می یابد.
در مصرف زرده تخم مرغ زیاده روی نکنید . زیرا حاوی مقادیر زیاد کلسترول می باشد بهتر است هر فرد بالغ بیشتر از 3-4 عدد تخم مرغ در هفته مصرف نکند.
بهتر است مصرف شیرینی خامه دار ، چیپس و سس سفید را محدود کرد.
به جای استفاده از روغن جامد ، کره ، مارگارین و چربی حیوانی از روغنهای مایع مثل روغن زیتون ، روغن آفتابگردان و روغن ذرت استفاده کرد.
مصرف نمک را کاهش دهید . تحقیقات نشان داده است که مصرف زیاد نمک با افزایش فشار خون و بیماریهای قلبی رابطه مستقیم دارد .
حداقل هفته ای 3 روز به مدت 30 دقیقه ورزش کنید . بهترین نوع ورزشها پیاده روی و شنا می باشند . ورزش و افزایش فعالیتهای بدنی برای کنترل چاقی و اضافه وزن لازم است.
مصرف سیگار می تواند باعث سکته مغزی ، بیماریهای قلبی و عروقی و بیماریهای ریوی گردد . دلایل ترک سیگار خود را از نظر بهداشتی واقتصادی در نظر بگیرید و همیشه به آن فکر کنید.
تهیه و تنظیم : مهرنوش جاسم زاده ( کارشناس آموزش سلامت )