X
تبلیغات
حکایت سلامت - گروه و ماهیت گروه چیست؟

حکایت سلامت

بررسی مشکلات سلامت مردم و ترویج اصول علمی آموزش سلامت

گروه و ماهیت گروه چیست؟

گروه و ماهیت گروه چیست؟

فروغ عراقی کارشناس آموزش سلامت معاونت بهداشتی جندی شاپور اهواز

اهداف رفتاری

n      فراگیران بتوانند: با ماهیت گروهها آشنا شوند.

n      نمونه هایی از گروهها را بشناسند

n      گروه را تعریف کنند وبا تعاریف مختلف گروه آشنا شوند وانواع گروه را نام ببرند

n      ویژگی های گروه را نام ببرند

n      پو یایی گروه را تعریف کنند

n      تغییر و مقاومت در گروه را توضیح دهند

n      با ماهیت پویایی گروه آشنا شوند

n      کاربردهای پویایی گروه را بشناسند و نام ببرند

 

مقدمه

انسان موجودی است اجتماعی و اعمال و رفتار او متاثر از آداب و رسوم و قوانین اجتماعی است

انسان بدون تعلق به گروه احساس امنیت نمی کند.در واقع گروه ها اجزای بنیادی زندگی اجتماعی ما را تشکیل می دهند اما تنوع آنها موجب می شود نتوانیم آنها را بطور کامل درک کنیم زندگی ما در احاطه گروه ها ست

  به گفته هورنیو:انسان در گروه متولد می شود و در گروه زندگی و کار می کند در گروه بیمار و درمان می شود.

آدلر: علاقه اجتماعی در انسان امری ذاتی است و انسان از بدو تولد در درون شبکه ای از روابط اجتماعی پیچیده و متقابل قرار می گیرد و شکل گیری شخصیت او بر اثر همین ارتباطات متقابل است.

 مطالب این جزوه در نهایت خواننده را در شناخت ،تشکیل و نیز رهبری گروه ها و تعاریف و ویژ گی های گروه آشنا میکند و بطور کلی دیدگاه های جدید و علمی در مورد آنچه در باره گرو ها می دانیم یا نمی دانیم ایجاد می کند

ماهیت گروه

اگر از شما خواسته شود گروه هایی را که در آنها عضو هستید نام ببرید چه گروه هایی را ذکر می کنید:

خانواده،همسایه،باشگاه،حزب سیاسی،مجموع دانشجویان،جمع همکاران....

آیا همه اینها مجموعه هایی از گروه مردم هستند؟

چه نوع تجمع اجتماعی به عنوان گروه تلقی می شود؟

نمونه ای از گروه ها :

برداشت گرایان (تاثیر گذاران): تعدادی نقاش که با تاثیروبرداشت آنی از طبیعت نقاشی می کردندو پایه گذار روش امپرسیونیسم بودند

بازماندگان :14 بازمانده سانحه هوایی که تلاش مشترکشان زندگی شان را نجات داد

هیئت  منصفه : گرو های هیئت منصفه

معبد مردم : طرفداران جیم جونز سخنران برجسته که در سال 1963کلیسای خود را با نام کلیسای انجیلی تمام عیار معبر مردم دایر کردو بنا به فرمان او بطور دسته جمعی خود کشی کردند

دسته مارهای زنگی و عقاب ها : دو گروه از پسران که در یک اردو به شنا و ورزش پرداختند و سپس به دو گروه تقسیم شدند و درباره رابطه بین گروه ها مورد مطالعه قرار گرفتند

گروه درمان :گروه 7 نفری از بیماران سرپایی یک کلینیک که در برقراری ارتباط با دیگران مشکل داشتند و با قرار گرفتن در گروه مهارتهای اجتماعی مفیدی کسب کردند ودرمان شدند

 

گروه چیست؟

 بر اساس مثال های دکر شده بالا گروه ها از خیلی جهات  با هم فرق  داشتند:  بعضی کوچک و تعداد اعضا آنها کمتر از 100 نفر  برخی بزرگ،  برخی خلق الساعه،  گروهی به عمد و برای دستیابی اهداف معین تشکیل شدندولی همه آنها رهبر داشتند(گر چه قدرت و وظایف رهبران بسیار متفاوت بود).همچنین اعضاء با هم ارتباط دارند و این باعث می شود تا حد زیادی وابستگی متقابل به وجود آید.

 با توجه به همه این تفاوتها آیا می توان همه این مجموعه ها را گروه خواند؟

کرت لوین می گوید:برخلاف تفاوت در اندازه،ساختار،و فعالیت ها همه گروه ها در عمل به وابستگی متقابل بین اعضای خود استوارند.

تعریف گروه

کلمه گروه معانی و کاربردهای متعددی دارد:

با کلماتی مانندتوده،انبوه خلق،اجتماع،سازمان و دسته مترادف است گروه از نظر لغوی به معنی جماعت،انجمن،جمعیت،جمعی از مردم،دسته ای از حیوانات،طایفه یا قبیله است از دیدگاه جامعه شناسی و روان شناسی اجتماعی گروه تعریف مختلفی دارد که نظر مشترک همه آنها تجمع بیش از دو نفر،ارتباط متقابل ،کنش و واکنش بین اعضا و هدفداری است.

بطور کلی گروه تجمع دو نفر یا بیشتر که هدف مشترک و کنش و واکنش دارند.به نیازهای یکدیگر و ارضای آنها علاقه مندند از قوانین و مقررات معینی تبعیت می کنند تفاهم و صمیمیت بین آنهاحاکم است و برای رسیدن به اهداف مشترک وحدت عمل دارند.

انواع گروه

گروه بر اساس معیار های گوناگون از جمله تعداد اعضا،اهداف،سازمان،نوع روابط و نوع عضویت به انواعی تقسیم می شوند که عبارتند از:

1- گروههای اولیه: روابط صمیمی و عاطفی ووفاداری ،تماس مستقیم و رویارویی بین اعضاء حاکم است  مانند خانواده و گروه دوستی

2- گروه ثانویه: موقتی و بر اساس قرار دادو ضرورت اجتماعی روابط رسمی و اداری و غیر مستقیم است عضویت در این گروه داوطلبانه است  مانند اداره ،کارخانه

3- گروههای کوچک: روابط صمیمی و کنش واکنش در حد بالایی است در مشاوره و روان درمانی اهمیت بسزایی دارد( تعداد اعضا کمتر از 12 نفر )

4- گروههای بزرگ:بیش از 12 (به گفته برخی جامعه شناسان 20 تا 25) با افزایش یک نفر روابط چندین برابر می شود.

5- گروههای راهنمایی: این گروه ها به منظور ارائه اطلاعات در زمینه های گوناگون به داوطلبان تشکیل می گردند و جنبه آموزش و پیشگیری از بروز مشکلات را دارند (معمولا" با سخنرانی راهنما و پاسخ به پرسش ها و نمایش فیلم اداره می شود و مسوولیت اداره جلسه با راهنماست)تعدادشرکت کنندگان حدود سی تا چهل نفر و زمان جلسه تقریبا"چهل و پنج دقیقه باشد.

- گروههای مشورت  :این گروه ها در زمره فعالیتهای راهنمایی محسوب می شوند . تعداد اعضاء و زمان هر جلسه به هدف های گروه بستگی دارد.

 7- گروههای مشاوره و روان درمانی: از نوع گروه های کوچک هستندبه درمان مشکلات روانی داوطلبان کمک می شود .

8- گروههای باز و بسته  ( از نظر نوع وشرایط عضویت )  :  گروه های بازگروه هایی هستند که عضویت در آنها به سادگی انجام می پذیرد و ورود وخروج فرد ار آنها تابع شرایط خاصی نیست.در گروه های بسته از مقررات و شرایط مشخصی تبعیت می کندو عضویت در آنها دشوار است    

 9- گروههای مرجع : شخص نوع قضاوت و طرز فکرش را از گروه مرجع می گیردو گروه مرجع در تغییر رفتار پیروان خود نقش بسزایی دارند. پیشوایان مذهبی گروه مرجع محسوب می شوند.گروه های مرجع می توانند نقش مثبت یا منفی در رفتار های پیروان خود داشته با شند.   

10- گروههای فشار: گروه هاي ساؤما ن يافته اي كه مي خواهند فكر وعقیده خود را به حكومت ها وبه عامه مردم بقبولانند مانند سندیکا ها امکانات مالی نیروی انسانی و اهداف ونوع رهبری  تعیین کننده میزان نفوذ اجتماعی گروه های فشار می باشند که در موفقیت آنان نقش موثری دارند .

11- گروههای رسمی و غیر رسمی  : گروه ها از نظر شکل گیری به دونوع رسمی و غیر رسمی تقسیم می شوند .گروه رسمی با ساختی کاملا مشخص و بر طبق قواعد خاص که نقش ها و وظایف اعضاء را تعیین می کند تشکیل می شوند افراد آگاهانه به این گروه ها وارد می شوند و سلسله مراتب باید به دقت رعایت شود .این گروه دارای اساسنامه است

در گروه غیر رسمی اعضاء بطور تصادفی و بدون هیچگونه نقشه قبلی دور هم جمع می شوند ورود و خروج افراد از این گروه آزاد است صمیمیت و تماس افراد باعث تداوم این گروه ها می شود.

12- گروه انبوه خلق  : ابتدایی ترین و ناپایدار ترین نوع گروه اجتماعی است مانند تماشای یک حادثه یا شرکت در تظاهرات اجتماعی

13- گروه سری : این گروه مخفیانه تشکیل می شود و اعضای آن در حاشیه سازمان های رسمی به فعالیت

 می پردازند

14 -گروه داوطلب و اجباری : در گروه داوطلب افراد به میل خود در آن عضو می شوند وگروه اجباری فرد ناگزیر به حضور و ملزم به رعایت قوانین می باشد.    

15- گروه همسالان :افراد بر اساس تشابه سنی دور هم جمع می شوند و در زمینه های مختلف با یک یکدیگر تعامل و نیز همانند سازی می کنند.

16-انجمن ها: از انواع گروه سازمان یافته عضویت داوطلبانه وروابط رسمی است

17- گروه روابط انسانی افراد با یکدیگر تماس مستقیم و نزدیک و صمیمی دارند .آموزش مهارت های گفت وشنود و نحوه برقراری ارتبتط با یکدیگر هسته اصلی کار را تشکیل می دهد.

18- گروه مباحثه و مناظره :به منظور بحث در باره موضوع مشخصی تشکیل می گردند.

 19- گروه اندیشه  تجمع تعدادی ااز دانشمندان پایبند به یک خط فکری خاص

 

 

  ویژگی گروه

تاریخچه

عضویت قابل تعریف

احساس آرمان و هدف مشترک

همبستگی گروهی

کنش واکنش

معیارها واستانداردهای گروه

ساختار

اندازه

تغییر موقتی

تاریخچه

هر گروه تاریخچه ای دارد و عملکرد اعضای گروه به آن بستگی دارد.عملکرد اعضا در گروهی که تاریخچه کوتاه دارد و افراد تازه دور هم جمع شده اند با گروهی که تاریخچه طولانی دارد متفاوت است.

عضویت قابل تعریف

نوع فعالیت اعضا را دو نوع عضویت او در گروه خاص می توان شناخت.پذیرش در برخی گروهها رسمی و در گروههای دیگر غیر رسمی است.عضویت در برخی گروهها خود بخود مانند خانواده برخی داوطلبانه و ارادی است.

بهر حال هر عضو باید خود را جزیی از گروه احساس کند.و شرایط گروه را بپذیرد.

احساس آرمان مشترک

هدف و آرمان به معنی نشانه و مقصد آن چیزی است که انسان برای رسیدن با آن می کوشد هدف ،اعضای گروه را به هم پیوند می دهد و موجب انسجام و همبستگی آنها می شود.  وجود هدف باعث تداوم گروه می شود و ایجاد انگیزه می کند.

همبستگی

نیرویی است که اعضای گروه را به هم مربوط می سازد و موجب حفظ روابط بین اعضای گروه و پیشگیری از انحلال گروه می گردد.

خداوند در سوره آل عمران آیه  102می فرماید:

به ریسمان الهی چنگ بزنید و از تفرقه بپرهیزید.

همبستگی گروهی عبارتند از کشش و دلبستگی اعضای گروه نسبت به هم که منجر به همصدایی،همسرایی،همنوایی آنان در مسایل مورد بحث و حل مشکلات می شود. هر چه همبستگی بیشتر ،صمیمیت بیشتر و دوام گروه بیشتر است.

برای تشخیص میزان همبستگی فرد به گروه بررسی موارد ذیل ضروری است:

آیا انحصار طلبی توسط افراد گروه وجود دارد؟

آیا افراد به پیگیری بحث علاقمندند؟

آیا حضور در گروه به آنها احساس آرامش و شادی می دهد؟

آیا افراد گروه به هم احترام می گذارند؟

آیا روابط اعضا با هم دوستانه است؟

کنش و واکنش

به عقیده نظریه پردازان رفتار هر عضو گروه می تواند تاثیر بالقوه ای بر سایر اعضا داشته باشد هر چند که کوتاه باشد.

زندگی گروهی نتیجه کنش های های متقابل اعضا با یکدیگر است و بدون آن زندگی گروهی وجود ندارد.

با بررسی کنش ها و واکنش ها ی گروهی که از ارکان اساسی هر گروه محسوب می شوند می توان درباره انسجام و گسستگی گروه و نحوه ارتباط اعضا با هم قضاوت کرد.

کنش و کنش و ارتباط  افراد با یکدیگر ممکن است غیر کلامی باشد و چین وچروک صورت وایما واشاره و وضع ظاهر مبین حالات و نگرش افراد نسبت به هم است

با طولانی تر و زیاد شدن مدت تشکیل گروه کیفیت کنش وواکنشهای درون گروهی عمیق تر می شود .و اعضاءگروه معنی اشارات وگفتار هم را بهتر و دقیق تر درک می کنند

کنش و کنش و ارتباط  افراد با یکدیگر ممکن است غیر کلامی باشد و چین وچروک صورت وایما واشاره و وضع ظاهر مبین حالات و نگرش افراد نسبت به هم است

با طولانی تر و زیاد شدن مدت تشکیل گروه کیفیت کنش وواکنشهای درون گروهی عمیق تر می شود .و اعضاءگروه معنی اشارات وگفتار هم را بهتر و دقیق تر درک می کنند

 

ارتباط افراد در درون گروه به چند صورت انجام می گیرد:

        1)  مستقیم(رویاروی)

          2)غیر مستقیم(نارویاروی)

 

الگوی ارتبا ط افراددر داخل گروه :

          الگوی یک طرفه یا یک جانبه

          الگوی دو طرفه یا دو جانبه

          الگوی چند جانبه

برای پی بردن به میزان وقوع کنش وواکنشهاباید موارد زیرمورد بررسی قرار گیرد :
1-میزان مشارکت رهبرو اعضاء گروه چقدر است
2-چه کسانی باهم در درون گروه ارتباط بیشتری دارند
 3-انتقادو تمجیدها بیشتر متوجه چه کسانی است
4-آیا مطالب توسط افراد گروه بطور واضح و روشن وصادقانه مطرح می شود
5-آیا اعضاء آزادانه مطالب را بیان میکنند
6-آیا محیط گروه صمیمانه و دوستانه است
7-چه کسانی معمولا در کنار هم می نشینند
8-در یک گروه که
nنفر عضو دارد حداکثر کنش وواکنش ممکن برابر(1- n(nخواهد بود.

 

معیارهاواستانداردهای گروه

تداوم کار گروه در گرو آیین نامه ها ودستور العمل ها ومقرراتی است که اعضاء باید از آن آگاه باشند و بکار ببندند

بطور کلی قواعد وقوانین بر ایجاد نظم وبقای گروه و احساس تعلق اعضاء اثر می گذارند:

1-چنانچه غیر منطقی وخشک باشند سبب کاهش مشارکت و احساس تعلق اعضاء گروه می شوند               

             2-چنانچه منطقی ،ملایم و انعطاف پذیر باشند سبب افزایش خلاقیت و احساس تعلق وهمکاری اعضاء گروه می شود

برای پی بردن به معیارهاو قوانین گروه:

1-موضوعات مجاز برای بحث کدامند

2-آیا اعضاء از قوانین آگاه هستندو از آن پیروی می کنند

3-هرعضو چقدر وقت برای صحبت دارد

4-آیا قوانین مانع پیشرفت کار اعضاء نیستند

5-نحوه تصمیم گیری در باره موضوعات مورد بحث چگونه است

ساختار

برای توصیف ساختار گروه از اصطلاحاتی مانند :نقش ،جایگاه ،رابطه های جاذبه ای استفاده میگردد

هر فردی در گروه به اقتضا ی موقعیتش به ایفای نقشی می پردازد که می تواند در رسیدن به هدف موثر باشد(بعضی حامی،بعضی مدافع،بعضی منتقد ،بعضی دوست داشتنی ،بعضی گوشه گیر)

اندازه

 دانستن اندازه گروه در شناسایی بقیه ویژگی ها موثر است اندازه به خودی خود ویژگی حساسی برای گروه نیست بلکه تاثیر غیر مستقیم آن بر سایر جنبه های گروه قابل توجه است

گروهها از نظر اندازه متفاوت هستند

جورج سیمل:سلسله مراتبی از گروهها را براساس اندازه آنها تدوین کرد

حرکت از کوچک به بزرگتراست (دوعضوی،سه عضوی ، گروه کوچک تا20عضو،جامعه بیش از 40عضو)

بیشتر گروه ها به سمت گروه نسبتا" کوچک از عضو تمایل دارند

تغییر موقتی

   تعداد گروههایی که با ثباتند و ساختار و بنیاد آنهاهفته ها و سالها بدون تغییر می ماند نادراست و گروهها به عنوان سیستم های پیچیده ء به هم وابسته انسانها تغییر می کنند

پویایی شناسان :

تغییرات رشدی یا تحولی در گروهها معمولا از یکی از دو الگوی زیر پیروی می کند:

1-الگوی دوری:گروهها بعضی وقتها براساس تکلیف عمل می کنند بعضی وقتها از رفتارهای هنجانی تبعیت می کنند

2-نظریه مراحل متوالی :

براساس این نظریه بیشتر گروهها از 5مرحله می گذرند

        مرحله اول:شکل گیری (گروه شکل می گیرد )

        مرحله دوم:تعارض ( محیط طوفانی است که باید بهبود یابد)

        مرحله سوم : نظم (هنجارها و نقش ها تدوین می شود ورفتار نظم می یابد)

       مرحله چهارم: عمل (گروه برای رسیدن به هدف به صورت یک واحد عمل می کند)

        مرحله پنجم: توقف کار(توالی رشد خاتمه می یابد)

 

پو یایی گروه

کلمه پویایی

به معنی حرکت و تلاش و فعالیت در برابر ایستایی و سکون و بی حرکتی

پویایی گروه همان عملکرد و حرکت وکنش وواکنش های اعضاء در درون گروه

لوین: در سال 1944برای اولین بار پویایی گروه را مطرح کرد

پویایی شناسی گروه

علمی است که به مطالعه و بررسی مواردی مثل : چگونگی کنش و واکنش های متقابل اعضاء،ماهیت و قوانین تحول گروهها ،بیان تغییرات و مقاومت های درون گروهی ،انواع رهبری ،نحوه تشکیل و تحول گروهها    (خصوصا“گروههای کوچک )،نحوه تصمیم گیری در گروه،نفوذ اعضای گروه بر یکدیگر ،همبستگی وستیز ومخالفت در گروه می پردازد

هدف:   پویایی شناسی

با شناخت ماهیت و قوانین تشکیل و تحول گروهها ، شیو ه های عملکردی موثرتری برای گروهها معرفی شود تا در نهایت رفتار رفتار انسانها در گروه ها بهبود یابد

کاربرد:

روانشناسی صنعتی

روانشناسی اجتماعی

جامعه شناسی

روانپزشکی

مددکاری اجتماعی

راهنمایی ومشاوره

روانشناسی بالینی

توصیه مهم

توصیه و نصیحت صرف مبنی بر اینکه فرد چه کار هایی بایستی انجام دهد و چگونه به تغییر رفتار های ناخواسته مبادرت ورزد.به تنهایی نمی تواند زیاد مفید واقع شود . در مقابل آموزش عملی رفتارهای جدیددر گروه و ارائه الگوهای عینی از روش های موثر تغییر رفتار محسوب می گردند از این رو از طریق پویایی گروه نظریه و عمل در هم می آمیزند و روش موثریاد گیری که بر عمل و تجربه متکی می باشد از طریق مشارکت در گروه به مرحله اجرا در می آید

تلن(پویایی شناس)

از طریق پویایی شناسی گروه: روابط و تعامل مورد بررسی قرار می گیرد و میتوان ارتباط بین افراد را در زمینه عملی ،گفتاری و فکری بهبود بخشید .

اصولا گروه چه زمانی به وجود می آید:

§         هدف مشخصی موجود می آید.

§         شرایط ادامه کار برای اعضافراهم باشد

§         رابطه ءحسنه بین اعضای گروه حکمفرما باشد

§         خط مشی معین و مشخص برای تصمیم گیری در گروه تعیین شده باشد

§         هر عضو گروه در انتخاب راه وروش خود در محدوه مقررات گروهی آزاد باشد

§         اعضای گروه به اظهار نظر در باره عقاید دیگران بپردازد

(در چنین فرایندی تلاش رهبر گروه که نقش هماهنگ  کننده دارد حائز اهمیت است. رهبر گروه با احترام به هر یک از اعضا و تشویق آنان به مشارکت گروه را در جهت نیل به اهداف سوق می دهد)

نکته مهم

با افزایش تعداداعضاء گروه همبستگی و میزان مشارکت بین افراد کاهش می یابد

در بررسی پویایی گروه چهار مرحله برای کار وجود دارد:

1-مرحله رقابت

2-مرحله تعارض

3-هماهنگی

4-سازندگی

برای اینکه گروه در طی مراحل فوق موفق باشد:

§         اهداف گروه مشخص باشد

§         انتظارات افراداز مشارکت در گروه معین گردد

§         اعتماد بین افراد و امنیت خاطردر گروه حکمفرما باشد و اعضاء باهم رابطه حسنه ای برقرار کنند

§         جلسات گروهی از رهبری موثری برخوردار باشند

چرا در ارتباط های گروهی عده ای قادرند با همه انسانها رابطه حسنه برقرار کنند در مقابل گروهی دیگر در ایجاد رابطه با مشکل مواجه هستند؟

هر فردی در رفتارهای گروهی از الگوهای خاصی استفاده می کند

آگاهی فرد ازخصوصیات شخصی در چگونگی ایجاد روابط گروهی و در نحوه پویایی او در گروه دخالت بسزایی دارد

§         این ویژگی ها وخصوصیات شخصی افراد را می توان در چهار ربع یک مربع مورد بررسی قرار داد

     ربع اول:قسمت آشکار یا باز(کلیه اعمال و رفتارهایی راشامل می گردد که برای  فردو دیگران کاملا آشنا و شناخته شده می باشند)

ربع دوم:قسمت تاریک یا کور (اعمال و رفتارهایی را شامل می گردد که دیگران بخوبی از آن آگاهی دارند ولی برای خود فرد شناخته شده  نیست)

ربع سوم:محرمانه یا پنهان(اعمال و رفتارهایی را شامل می گردد که فرد بخوبی از آن آگاهی داردولی برای دیگران فاش نمی کند )

ربع چهارم:ناشناخته (اعمال و رفتارهایی را شامل می گردد که فرد و دیگران از آن آگاه نیستند)

§         سطح هر ربع در هر فرد در مقایسه با دیگران متفاوت است (همین تفاوت ،تعامل های گروهی متنوعی را موجب می گردد)

ربع2 تاریک

ربع1

آشکار

ربع4

ناشناخته

ربع3

محرمانه

 

ازطریق پویایی گروه می توان خود را در شناسایی سطوح چهارگانه یاری داد

 

مثال :

اگر سطح ربع سوم  در فردی وسیع تر باشد میزان مشارکت وتعامل گروهی او در حداقل ممکن خواهد بود

ربع 2

 

ربع4

ربع1

 

ربع 3 

اگر سطح ربع اول وسیع تر باشد مشارکت گروه به حداکثر می رسد.

ربع 2

 


ربع4

ربع1

 

ربع 3 

 

 

خود شناسی

برای اینکه از خصوصیات شخصی آگاه شوید و به شناخت نسبی هریک از مناطق چهارگانه فوق در خویشتن موفق شوید در باره موارد زیر بیندیشید و برای هر سوال جوابی پیدا کنید

1-خود راچگونه فردی می دانید

2– هویت (نام ) شما چیست

3-بازیهای دوران کودک

4 - تنظیم وقت

5 - تنظیم وقت

1-خود راچگونه فردی می دانید

درموقعیتهای مختلف (منزل،مدرسه و محل کار ..خود را چگونه فردی می دانید

در برخورد با افراد مختلف (همسر کودک دوست و..) چه عکس العملی دارید

بهترین تفریح شما چیست

برخورد خود با موقعیتهای مختلف یا افراد متعدد راضی هستید

2-هویت (نام)شما چیست

چه کسی شما را نامگذاری کرده استآیا از آن راضی هستید

نام شما مانند اجدادتان است آیا از شما توقعات خاصی وجود دارد

مستعار دارید؟چرا نسبت به آن چه احساسی دارید

آیا دوست دارید نام دیگری داشته باشید ؟چه اسمی؟

باچه کسی همانند سازی کرده ایدچرا

3-بازیهای دوران کودکی

آیا فرصتی برای بازی داشتید

آیا در بازی کردن محدود بودید

همبازی داشتید و آیا از اقوام وخویشان شما بودند

چه تفاوتهایی باهم داشتند)[نس وحثه وشکل ظاهری شما چه تاثیری برآنها داشت

4- تنظیم وقت:

در بررسی پویایی می بینیم که برخی از اعضاء مستقل و عده ای وابسته هستند

استقلال :عبار تست ازاتکای فرد به احساسات ،قضاوت ها ،و گفتار خودش می باشد

وابستگی: تکیه فرد بردیگران راشامل می گردد

 

در بررسی پویایی گروه پویایی گروه هم چنین در می یابیم  که گروه باید دارای نظم وسازمان باشد

وجود محرک ،انگیزه،ایفای نقش،تداوم ارتباط و رهبری از جمله عواملی است که به گروه نظم وسازمان می بخشد

محرک وانگیزه:سبب بروز رفتار موثردر گروه می شود.

ایفای نقش:هر فردی در گروه به اقتضای موقعیتش به ایفای نقشی می پردازد

ارتباطات گروهی:بصورت کلامی وغیر کلامی اطلاعات مبادله می گردد

افراد زمانی در گروه به شناخت خود ودیگران موفق می شوند ومهارتهای لازم را در گروه خواهند آموخت که شرایط زیر فراهم آید:

§         میل به صحبت کردن  در باره خودداشته باشند

§         از باز خوردها استفاده کنند:

                      -بازخورد توصیف است نه ارزشیابی

                         -ارائه بازخورد بطورخاص است نه کل

                        - توجه به نیاز ها

                        - بازخورد آزادانه ارائه می شود و تحمیلی نیست

                         -بازخورد باید بموقع ودر زمان مناسب داده شود

§         محیط گرم و سالم وسازنده باشد

§         از دانش نظری کافی برخوردارباشند

§         بتوانندآموخته های خود را به عمل در آورند

§         آنها راتمرین کنند

بطور کلی

گروه جایی است که فرد براثر پویایی ها در آن مکان تغییر می کند

تغییر در گروه:

 تغییر به معنی دگرگون ساختن و انتقال از حالتی به حالت دیگر است

  • تغییر از دید گاه های مختلف

از دید گاه روانشناسی:

تغییر به معنی شکل دادن مجدد به رفتار فرد در جهت مطلوب و بهبود اوست

از دیدگاه جامعه شناسی:

تغییر اجتماعی کلمه ای است خنثی و هیچگونه قضاوت ارزشی را شامل نمی شود

بطور کلی:

تغییر با دگرگونی در باورها و ارزشها بستگی دارد که باید با دقت و بررسی سنجیده ای انجام گیرد ونمی تواند خیلی زودو سریع انجام شود

برای ایجاد تغییر :

1.      ابتداباید نیاز به تغییر مشخص گردد

2.      نیرو های مقاوم در برابر تغییر بخوبی شناخته شوند(از نیروهای مخالف بکاهیم و بر نیروهای موافق بیفزاییم)

3.      باید امکانات و شرایطی که تغییر را تسهیل و ممکن می سازند با دقت شناخته شوند و مورد توجه قرار گیرند

لوین

تغییر درعادات اجتماعی وگروهی از طریق گروه راحت تر انجام می پذیردرفتار اعضاء در داخل گروه تغییر می کند

تغییر از دیدگاه های مختلف قابل بررسی است

عقیده تارد :تقلید واقعه اجتماعی مهمی است وافراد جامعه از چیز های تازه تقلید می کنند و رفتار خود را تغییر می دهند.

لوبون:تلقین پذیری را در تغییر عامل مهمی قلمداد می کننداز این طریق فرد به قبول خصو صیاتی که در گروه وجود دارد متمایل می شود

تلقین فرد را تحت تاثیر قرار می دهد و او را وا می دارد تا امری را بپذیرد و باور کند

مقاومت در برابر تغییر:

تغییر ممکن است با مقاومتهایی مواجه شود

به مقاومت نباید با دید منفی نگریست

مقاومت گاهی مفید وآموزنده است و موجب می گردد رهبرگروه هدف از تغییر و نتایج آنرا روشنتر بیان کندو به نا کافی ونارسا بودن اطلاعات و ضعف روابط خود با اعضاء پی ببردو در برنامه های خود تجدید نظر کنددر گرو ههای که عزت نفس اعضای گروه پایین است مقاومت در برابر تغییر کمتر می باشد.

در جوامع ابتدایی مقاومت افراد در برابر تغییر قوانین و آداب ورسوم بسیار زیاد است

مواردی که از طرف افراد با نفوذ و قدرتمند به گروه پیشنهاد می شوندتاثیر بیشتری از پیشنهاداتی دارند که از طرف افراد کم نفوذ و کم قدرت ارائه می گردند.

بطور کلی برخی از علل مقاومت در برابر تغییردر گروه شامل:

ترس از نابسامانی وازهم گسیختگی وضع موجود

ترس از آینده مبهم وبهم خوردن وضع موجود

دلبستگی فرهنگی وعلاقه شدید به ارزشهاوآداب ورسوم قدیمی

جهل ونادانی

·        برای آنکه تغییر با مقاومت کمتری مواجه شود:

 رهبر گروه هیچگاه نباید تغییر را برای فرد ناچیز و جزیی جلوه دهد

  از نصیحت و پند دادن  صرف و سخنرانی طولانی بپرهیزد

   بدون اعمال فشار وزورباشد  

   تغییر با ارزشها سر و کار دارد و افراد گروه باید در تعیین اهداف و موارد تغییر سهیم باشند                                                 

ماهیت پو یایی گروه

پویایی شناسان گروه که در شاخه های علوم اجتماعی (مردم شناسی،جامعه شناسی و روان شناسی )کار می کنند به مطالعه رفتار انسان می پردازند وتاکید آنها بر گرو ههای مردم است

رفتار انسان اغلب رفتار گروهی است زیرا نوعا“ به صورت گروهی کار می کنیم ، بازی میکنیم ،عبادت می کنیم،یاد می گیریم،غذا می خوریم،سفر می کنیم .این گروهها نه تنها تاثیری نافذ بر زندگی ما دارند بلکه اجزای بنیادی جامعه نیز هستند

به تعبیری هریک از ما به گونه گسترده به جامعه تعلق نداریم بلکه به گروه هایی تعلق داریم که جزو جامعه اند بنابراین اگر بخواهیم  خودمان یا جامعه را درک کنیم باید گروهها را درک کنیم.(  به طور کلی امتیاز ابداع و ترویج اصطلاح پویا یی گروه را به لوین می دهند )

از نظر لوین پویایی گروه ،هم فرایندهای نیرومندی هستند که بر افراد(به هنگام حضور در موقعیت های گروهی)تاثیر می گذارند هم مطالعه این فرایندهاست

بعدهاکارترایت وآلوین زاند ر تعریف رسمی تری ارایه دادند:

   رشته ای از کاوش است که بر پیشبرد دانش در باره ماهیت گروه ها ،قوانین رشد آنها،ارتباط بین آنها با افراد،سایر گروهها و موسسات بزرگتر اختصاص دارد

اگرچه دانش پِژوهان قدیم تا حدودی ماهیت گروه ها را مشخص کرده انددر سال 1900بود که نخستین مطالعات علمی در مورد گروه ها صورت گرفت پویایی گروه همراه با بحث هایی که نظریه پردازان در مورد مسایل اساسی داشتند وروش های جدیدی که برای مطالعه گروه ها تدوین کردند به تدریج توسعه یافت

چشم انداز پویایی گروه

به نظر می رسد پویایی گروه دوجنبه داشته باشد:

از نظر بعضی ها این رشته جنبه جامعه شناسی دارد زیرا بر گروههای مردم تاکید دارد

مثال :دورکیم تاکید داشت که زندگی اجتماعی بر روابط بین فردی در گروه های نخستین (خانواده،گروه های بازی کودکان،همکاران حرفه ای) مبتنی است

این گروه های نخستین( کوچک)آجر های بنای جامعه هستندو جامعه شناسان برای درک جامعه و فرهنگ آن باید گروه ها را درک کنند .

اما به نظرعده ای دیگر پویایی گروه عمدتا“ علم روان شناختی است وبر افکار واعمال و هیجانات افراد تمرکز دارد

به عقیده روانشناسان :اگر قرار است روانشناسان افراد را درک کنند باید بتوانند بیان کنند که این افراد چگونه تحت تاثیر گروه ها قرار می گیرند

ایوان استاینر :جامعه شناسان و روانشناسان تقریبا“همزمان گروه ها را کشف کردند

در سال های اخیر پویا یی شناسی گروه به طور کامل در بسیاری از شاخه های علوم اجتماعی منظور شده است.

رابطه گروه ها با موضوع هایی که در بسیاری از علوم نظری و کاربردی مطالعه می شوند به شناخت پو یایی گروه یک ویِژ گی میان رشته ای می دهد

کلیه رشته ها مجبور می شوندکه به شناخت پویایی گروه بپردازندزیرا گروه ها در میان رشته های مختلف یک حوزه مشترک محسوب می گردند

پو یایی گروه هم با علوم نظری هم با علوم کاربردی مرتبط است

پاول هیر: این رشته به هیچ یک از شاخه های علوم اجتماعی مشخص به تنهایی تعلق ندارد و دارایی مشترک همه آنهاست وشناخت پویایی گروه:یک حوزه مشترک میان رشته های مختلف گردیده است

 

 

رشته علمی

برخی موضوعات مرتبط

جامعه شناسی

خود وجامعه/ تاثیر هنجارها بررفتار/روابط نقشی/انحراف

 

روانشناسی

 حل مسئله/تغییر/نگرش...

 

مردم شناسی

 

گروه های مبتنی برسن وجنس ونژاد

 

علوم سیاسی

 

رهبری /قدرت/تاثیر گذاری سیاسی

 

گفتار و ارتباط

 

انتقال اطلاعات در گرو هها/شبکه ها

 

تجارت و صنعت

 


مددکاری اجتماعی

انگیزش /بهبود بخشیدن به کا رآیی سازمان

 


مشاوره خانوادگی

آموزش وپرورش

تدریس گروهی/گروه های کلاس درس/

 

روانشناسی بالینی/مشاوره

 

تغییرات درمانی از طریق مشاوره درمانی

 

عدالت کیفری

هیات منصفه

 

ورزش و تفریح

عملکرد تیمی /تاثیرات شکست وپیروزی

 

 

 

پویایی گروه :علم بنیادی یا کاربردی

در بیشتر رشته های علمی بین پژوهش بنیادی وکار بردی مرزی وجود دارد

پژوهش بنیادی:برای نیل به دانش بیشتردر باره موضوع خاص پرسش های نظری را بررسی می کند.

پژوهش کاربردی:ویژگی مهم پژوهش سود مندی آن است

دانشمندان بنیادی :به پژوهش نظریه مدار تاکید دارند(دانش را به خاطر خود دانش جستجو می کند)

دانشمندان کاربردی:پژوهشی را اجرا میکنند که راه حلی راارائه بدهد(دانش وسیله ای برای هدفی است)

شناخت پویایی گروه به آسانی در یکی از این دو طبقه بندی قرار نمی گیرد.

لوین :ازاصطلاح اقدام پژوهی (پژوهش درپویایی گروه) استفاده کردکه ترکیب وتلفیق این دو دیدگاه است.

اقدام پژوهی :برای استفاده از روش علمی در حل مسایلی به کار می رود که ارزش مهم اجتماعی دارند.

لوین پژوهشگران بنیادی را تشویق میکرد که به تدوین نظریه هایی بپردازند که کاربردی باشد و بتوان آنها را در مسایل مهم اجتماعی به کار برد.(لوین :هیچ چیز عملی تر از یک نظریه خوب نیست)

چه جنبه هایی از گروه را باید مطالعه کرد؟

     جهت گیری وروش ها

شکل گیری و تحول گروه

نفوذ وتعامل در گروه ها

عملکرد گروه

مسایل و کاربردها

 

[ دوشنبه 21 اسفند1385 ] [ 13 ] [ واحد آموزش سلامت معاونت بهداشتی اهواز ] [ ]



مجله اینترنتی دانستنی ها ، عکس عاشقانه جدید ،